[ĐĂNG HẬU NEWS] “Bình minh ló dạng” cho Intel?

Intel hiện đang được kỳ vọng có thể tận dụng sự hỗ trợ từ chính phủ Mỹ nhằm thúc đẩy hoạt động sản xuất, trong bối cảnh quốc gia này muốn tăng cường sản xuất bán dẫn.

Vào những năm 1980, Jerry Sanders, một trong những người sáng lập AMD, đã có một phát ngôn nổi tiếng: “Đàn ông thực thụ phải sở hữu fab”. “Fab” ở đây là từ viết tắt để chỉ các nhà máy sản xuất chip bán dẫn, nơi mà những tấm silicon nguyên liệu thô được chế tạo thành các mạch tích hợp.

Theo báo cáo của Business Insider, sau hơn bốn thập kỷ, câu nói của Sanders giờ đây đã có thể mở rộng ra, với ý nghĩa rằng “một quốc gia thực sự cần sở hữu fab”. Những nhà máy này có quy mô rất lớn, đòi hỏi vốn đầu tư lên tới hàng tỷ đô la và nhiều năm để hoàn thiện.

Intel từng dẫn đầu trong ngành sản xuất bán dẫn suốt nhiều thập kỷ. Tuy nhiên, từ năm 2018, vị thế của họ bắt đầu suy giảm do một loạt quyết định sai lầm kéo dài. Họ bỏ qua cuộc cách mạng chip di động khi iPhone ra mắt vào năm 2007 và kiên định với công nghệ quang khắc DUV thay vì chuyển sang EUV hiện đại hơn. Điều này đã mở đường cho TSMC vươn lên, trở thành hãng sản xuất chip lớn nhất thế giới. Gần đây, Intel cũng chậm chân trong cuộc đua AI tạo sinh khi các tập đoàn công nghệ lớn như Meta, Microsoft và Google đặt mua số lượng lớn chip từ Nvidia.

Hiện tại, vốn hóa thị trường của Intel đã giảm xuống dưới 100 tỷ USD, không còn nằm trong danh sách 150 công ty lớn nhất. Ngược lại, TSMC hiện đạt giá trị gần 1.000 tỷ USD và nằm trong top 10 toàn cầu.

Tuy nhiên, các chuyên gia nhận định rằng khả năng Intel sụp đổ là rất thấp, bởi chính phủ Mỹ đang dành nhiều hỗ trợ để thúc đẩy hoạt động sản xuất bán dẫn trong nước.

Một sự thật đáng lưu ý là ngoài Intel, nhiều hãng chip lớn của Mỹ như Nvidia, Qualcomm hay AMD không sở hữu nhà máy sản xuất chip. Họ chỉ đảm nhiệm phần thiết kế và đặt gia công từ những công ty như TSMC.

Hiện phần lớn việc sản xuất chip vẫn diễn ra tại châu Á. Các chuyên gia lo ngại rằng nếu có vấn đề xảy ra với các nhà máy như của TSMC hay Samsung, chẳng hạn như xung đột hoặc bị kiểm soát, Mỹ và châu Âu sẽ đối mặt với thảm họa kinh tế. Chẳng hạn, Apple sẽ khó duy trì sản xuất iPhone quy mô lớn, còn Nvidia sẽ gặp khó khăn trong việc sản xuất GPU, dẫn đến sự trì trệ trong lĩnh vực AI.

Chính vì lý do này mà hiện nay, “một quốc gia cần có fab” được xem là điều cấp thiết. Chip bán dẫn chính là trụ cột của nền kinh tế hiện đại, Business Insider phân tích. Nếu Intel có thể đẩy mạnh sản xuất chip, họ sẽ có cơ hội quay lại ngôi vị dẫn đầu. Tuy nhiên, để cạnh tranh với TSMC, Intel cần tìm được các hợp đồng lớn và ổn định từ những khách hàng tiềm năng, giúp tinh chỉnh quy trình sản xuất và thu hút thêm đối tác mới.

“Đây là một vòng luẩn quẩn,” một chuyên gia nhận định. “Nếu Intel không có đủ sản lượng lớn, khách hàng sẽ e ngại giao thiết kế của mình. Nhưng nếu không có khách hàng, Intel cũng không thể cải thiện quy trình.”

Theo CNBC, cách để phá vỡ tình thế này có thể là nhờ chính phủ Mỹ thuyết phục các công ty khác sử dụng nhà máy của Intel. Điều này đã bắt đầu có tín hiệu tích cực.

Ngày 11/9, Bộ trưởng Thương mại Mỹ Gina Raimondo đã gặp gỡ các nhà đầu tư và khuyến nghị những công ty như Nvidia và Apple cân nhắc lợi ích của việc có một nhà máy sản xuất chip AI tại Mỹ. Vài ngày sau đó, Intel công bố hợp tác với Amazon Web Services (AWS) để sản xuất một mẫu chip AI riêng, và cổ phiếu Intel đã tăng mạnh ngay sau đó. AWS là nhà cung cấp dịch vụ đám mây lớn nhất thế giới và cần lượng lớn chip cho các trung tâm dữ liệu khổng lồ của mình – đây cũng chính là khách hàng lớn mà Intel đang cần.

Trước đó, Intel đã mất hợp đồng sản xuất chip cho PlayStation 6 vào tay AMD vào năm 2022, bỏ lỡ doanh thu ước tính khoảng 30 tỷ USD và cơ hội củng cố vị thế của nhà máy Foundry.

Hiện Intel đang xây dựng các nhà máy tại bốn bang của Mỹ. Đầu năm nay, công ty nhận được khoản tài trợ lên đến 8,5 tỷ USD từ Đạo luật CHIPS của chính phủ Tổng thống Joe Biden, và họ có thể vay thêm 11 tỷ USD. Theo một quan chức cấp cao, khoản tài trợ dự kiến sẽ được giải ngân vào cuối năm.

Trong khi đó, có tin đồn rằng Qualcomm đang xem xét việc mua lại toàn bộ hoặc một phần Intel. Tuy nhiên, nếu thương vụ này thành công, nó sẽ không giải quyết được bài toán sản xuất trong nước của Mỹ. Theo Reuters, Qualcomm có thể chỉ quan tâm đến mảng thiết kế chip của Intel thay vì hoạt động sản xuất.

Intel hiện đang đặt cược vào công nghệ nút 18A (1,8 nm), dự kiến sẽ được đưa vào sản xuất vào năm tới. Nếu mọi việc suôn sẻ, điều này có thể giúp Intel cạnh tranh với các quy trình sản xuất chip hàng đầu của TSMC, nhất là khi đã có khách hàng lớn là AWS và tiềm năng hợp tác với Microsoft.

“Nút 18A chính là con át chủ bài mà Intel đặt cược vào sự thành công của mình,” nhà phân tích Stacy Rasgon của Bernstein nhận định. Chính vì vậy, khả năng Qualcomm thâu tóm Intel trong thời gian này là không cao, dù chỉ là một phần của công ty.